Sinterklaas achtergrond Ebuscobus

Een gastbijdrage van Jeroen Hetzler.

Sinds enige tijd mogen wij ons verheugen over een D66-motie teneinde het busvervoer mee te laten rijden op de hernieuwbaarheidsgedachte. Dat dit op kosten van de belastingbetaler zal gaan, is vanzelfsprekend. Sinterklaas, de belastingbetaler, staat immers altijd klaar zo lang het maar groen, duurzaam of klimaatreddend heet. Zie hier en hier.

Het plan, althans afgaande op wat ik hierboven lees, staat niet bol van doortimmerde zekerheden; wel van wensdenken en aannames. Dit roept natuurlijk om een poging een beetje vat te krijgen op wat de belastingbetaler mogelijk te wachten staat. Vergeef me de onderstaande marges en het sprokkelwerk; het is dan ook grofmazig indicatief bedoeld.

In het plan wordt uitgegaan dat een dergelijke bus een actieradius heeft van 250 kilometer. Als ik dan wat ‘bierviltje’-rekenwerk wil doen kan ik het beste mijn favoriete Interliner pakken die mij geregeld van Alphen naar Schiphol brengt vanwaar ik weer eens de wijde wereld intrek naar Paaseiland, Pitcairn, Tahiti, Spitsbergen et cetera. Dit omdat gepleit wordt voor zowel stads– als streekvervoer. Deze dienst is deels stads– deels streekvervoer. De afstand naar Schiphol is 25 kilometer. Dus heen en weer 50 kilometer en derhalve 5 ritten vv.

De duur van de rit is 20 minuten. Laat ik stellen dat heen en weer rijden 45 minuten in beslag neemt. Dit betekent dat er 4 tot 5 bussen nodig zijn tussen 7 en 17 uur. Laten we verder stellen dat elke chauffeur 7 uur/per dag daadwerkelijk rijdt = 9 ritten vv = 9 x 50km. x 0,94 kWh/km x 4 bussen =1.692 kWh/dag minimaal voor tenminste 4 de bussen. De vroege ochtenduren en late avonduren vereisen met gemiddeld 2 bussen grofweg 14 ritten v.v extra = 14 x50 km x 0,94 kWh/km = 658 kWh. Aldus is dus het minimale verbruik per dag 2.350 kWh.

Uit offertes voor plaatsing van zonnepanelen lees ik dat 16 panelen gemiddeld 3.460 kWh/jaar leveren. Dus 2.300 panelen op 1 laadpunt (wat ik als een busstation beschouw) leveren 2.300/16 x 3.460 kWh/jr = 497.380 kWh/jaar = 1.360 kWh per dag. We komen dus 1.000 kWh/dag tekort. Maar goed, er staat de in de aankondiging genoemde groene afvalcentrale achter de hand. Terecht neemt men aan dat zonnepanelen wel eens onvoldoende stroom zouden kunnen leveren. Strikt genomen is dit een zwaktebod omdat de planmakers hiermee, overigens terecht, de manco’s van hernieuwbaar, de grilligheid van het weer en de tekort schietende vermogensdichtheid van zonnepanelen, impliciet erkennen. Het zou de plannenmakers sieren wanneer men zich geheel van het net zou afkoppelen, maar dit durven zij niet aan. Vandaar dit zwaktebod. Met een gascentrale waren ze minder dan de helft kwijt geweest als gas niet uit de markt gedrukt was door subsidies, met goedkopere kolen dientengevolge nog minder en met kern zelfs 1/3e. In plaats daarvan kiest men, om het groene imago op te houden, voor dat alternatief, dat vanzelfsprekend ook niet zonder subsidie kan. Dat alternatief levert de groene gesubsidieerde stroom niet voor nop. Hier zijn de tarieven van een dergelijke centrale.

Grofweg over 1 etmaal moet er dan gemiddeld voor € 0,25/kWh worden bijgeladen, tenzij er kortingen worden berekend voor afname boven de 10.000 kWh/jaar wat hier ongetwijfeld het geval is. Maar als ik coulant ben, reken ik de helft dus € 0,125/kWh conform de CBS-richtlijn.

Per dag komen er dan aan kosten bij €125 voor 4 bussen. Verder zijn o.b.v. die eerder genoemde offerte voor zonnepanelen de kosten van plaatsing 2.300 panelen/16 panelen x naar beneden afgerond €8.000 = € 1,2 miljoen nodig.

Nu die accu’s. Hoe men dit inricht, wordt niet duidelijk, maar laat ik van het volgende uitgaan. De dagbehoefte is dus 2,35 MWh. Een moderne accubatterij met een capaciteit van 10 MWh kost om en nabij de € 20 miljoen omgerekend naar koers en capaciteit.

Zo’n ding kan dus 4,2 dagen (= 10 MWh/2,35 MWh inclusief enkele procenten verlies) die bussen van stroom voorzien (ik reken de laadtijd niet mee). Dan heb ik het over gemiddelden, want hoe het zit in de winter met weinig en kort daglicht? Volgens de profeten kunnen we weersextremen verwachten, meer neerslag en dus ook meer sneeuwval in de winter. Tijdens bijvoorbeeld een uren durende sneeuwbui bui leveren zonnepanelen helemaal niets. De kosten van opslag voor de dagbehoefte zouden op deze basis tenminste € 20 miljoen/4,2 = € 4,8 miljoen zijn.

En wat ten slotte te denken van de besparing en terugverdientijd?
Een dieselbus rijdt 1 op 3. Per etmaal rijdt in dat dienstrooster 1 bus pakweg 13 keer vv = 13 x 50 = 650 kilometer. Dus verstookt 1 bus 215 liter/dag. Besparing per dag op dieselolie (vandaag 4 augustus http://dieselprijs.eu/ )  € 1,289/ltr x 215 = € 280.
Kosten opwekking elektriciteit uit zonnepanelen: € 0,24/kWh (volgens offerte). Behoefte per dag per bus is afgerond 600 kWh x €0,24 = € 140 afgerond per bus. Hier komt dan per dag per bus aanvullende stroomafname van de afvalcentrale bij zijnde €125/4 = €30 bij.

Dus netto € 110/dag besparing = € 40.150/jaar. Is dit voldoende voor de gehele investering? Zo’n bus kost € 340.000.

De verdere investeringen zijn moeilijk in te schatten, schrijft men. Hieronder volgt dan een poging. Investeringen zijn in € miljoen en uitgaande van 4 bussen, eigenlijk te krap, van het betreffende busstation:

4 Bussen                 1,4
Zonnepanelen         1,2
Accubatterijen         4,8

Totaal                      7,4

Per bus komt dit dan op: € 1,85 miljoen investering. Bij die besparing van € 40.150/jaar per bus zou dit uitkomen op ca. 45 jaar terugverdientijd voor elke bus. De kosten van laadpunten zelf e.d. zijn buiten beschouwing gelaten. Verder zij vermeld dat rentekosten niet zijn meegerekend. Sommige grote bedrijven hanteren een drempel van minimaal 20% rendement voor investeringen.

Zonnepanelen gaan 20 jaar mee, (accu)batterijen 10, omvormers 10 en bussen pakweg 10 jaar. Het lijkt erop dat de belastingbetaler toch wel recht heeft op een open en duidelijke kosten-baten-analyse voordat de onderhavige D66-motie wordt uitgevoerd op kosten van de belastingbetaler. En daarbij, er is weinig kans op de onderliggende wens van sterk stijgende olieprijzen, mede doordat de productie van schalieolie aanzienlijk toeneemt.

Het argument van emissie vermijden en vooral van fijnstof is aanvechtbaar. In de aankondiging is men er dan zelf ook niet zeker van. Er worden wel erg makkelijk vermeende fijnstofdoden ten tonele gevoerd. Het doet denken aan de 200.000 doden na Tsjernóbyl die Greenpeace destijds uit de hoge hoed toverde met behulp van de discutabele LNT-rekenmethode (‘Linear no threshold’). Op basis van deze methode zou je volgens het Voorzorgprincipe stoepen moeten verbieden, omdat er theoretisch doden door zich verstappen kunnen vallen. Immers, als je van 10 meter hoogte op beton valt met 100% dodelijke afloop, is een val van een stoep van 10 cm hoogte, stel 1 keer per jaar, 1% dodelijk. In een stad met 1 miljoen inwoners is dit theoretisch 10.000 doden per jaar. Zo werkt het ook bij fijnstof- en stralingsdoden.

In feite zijn die doden natuurlijk in de mist van statistische ruis verdwenen. Mensen hebben namelijk de onhebbelijke gewoonte om dood te gaan. En nu de mens steeds ouder wordt is het steeds lastiger om uit deze statistische ruis van natuurlijke doodsoorzaak volgens het Voorzorgprincipe toch een schuldige oorzaak op te vissen. Dus zijn bijvoorbeeld de normen van fijnstof steeds verder verlaagd, want ook de Europese bureaucraat moet toch het gevoel hebben zinvol bezig te zijn. Het wachten is dan ook op het verbod op het laatste molecuul.

Onverbiddelijk dat daarna de volgende hype ontstaat en de Voorzorgprincipe-bureaucraat bij dreigend gebrek aan werkgelegenheid zijn of haar pijlen richt op berken- en graspollen, of zoiets. Alvorens een algeheel verbod op berken- en graspollen, zullen eerst lijvige rapporten verschijnen over de duizenden doden als gevolg hiervan die de milieubeweging en politiek correcte partijen zoals de D66, de aanjager van het busplan, dankbaar zullen aangrijpen voor weer nieuwe Sinterklaas– en groenbevlogen plannen op kosten van de belastingbetaler. Ik noem maar iets: verplicht de dodelijke berkenbomen kappen en gras maaien om deze als biomassa te laten opstoken in het kader van verduurzaming. Je weet maar nooit in de open inrichting van onze tot op het bot bang gemaakte maatschappij. Er zijn grote twijfels die nu onderzocht worden. Zie hier en hier.

Tja, wat dan ook te denken van een verzuchting van de auteurs van het genoemde RIVM-rapport: ‘Daar zit een moeras van aannamen achter.’

Laat ik tot slot niet flauw doen en in detail ingaan op CO2-besparing door het busplan, want het effect ervan loopt ergens in de miljoenste graad Celsius. Deze onthutsende mededeling kan bij sommigen licht leiden tot een posttraumatische stress-stoornis (PTSS) en vroegtijdig overlijden. Misschien een idee voor LNT-rekenaars? Sceptici verantwoordelijk voor duizenden doden door PTSS! Zou zomaar kunnen.

Alles bij elkaar genomen is dit het zoveelste plan in de rij van groene plannen die slechts negatieve transitie bewerkstelligen in plaats van innovatieve positieve economische transitie. Dit komt doordat hernieuwbaar een vermogensdichtheid heeft die zo laag is dat onze beschaving bij brede toepassing ervan zeker 250 jaar in de tijd wordt teruggeworpen. Hernieuwbaar is hierdoor kansloos. De tot inkeer leidende rekening komt er onherroepelijk aan. Het is een kwestie van geduld. Het lijkt nu althans geen doen om dit simpele natuurkundige gegeven aan het verstand gepeuterd te krijgen. Zelfs een zichzelf intellectueel noemende partij als D66 schijnt dit feit niet te (willen?) begrijpen.

Dus zetten zij een groene Sinterklaas op de bok van de wagen op weg van niets naar nergens.

Aldus Jeroen Hetzler.

Bron hier.

Voor mijn eerdere bijdragen over klimaat en aanverwante zaken zie hierhier, hier, hier en hier.