Een gastbijdrage van Jan Jacobs (België).

Vorige week was het zover, de tesla model 3 is officieel leverbaar. “De Tesla voor de gewone mens”, zo titelde Het Laatste Nieuws. Is dat zo? In Nederland is de gemiddelde aankoopprijs voor een auto 25.000 euro. In België leende de Belg gemiddeld in 2014 een bedrag van 17.827 euro. De gemiddelde prijs van de voertuigen was 23.138 euro. Hoe een voertuig met als instapprijs van 35.000 euro, als auto voor de gemiddelde medemens moet dienen, is mij een raadsel. De vraag is dan ook, gaat Tesla de hoge verwachtingen inlossen en eindelijk winst maken? Nog belangrijker, gaat Tesla ook verkopen indien alle subsidies en belastingvoordelen wegvallen.

Eerst was er het verhaal dat elektrische voertuigen nodig waren omdat de olie- en gasvoorraden zouden opdrogen. Maar het frackingwonder deed dit teniet. Olie en gas nog voor eeuwen en peak-oil bleek een fantasie te zijn om de olieprijs kunstmatig hoog te houden. Nadien was het de schadelijke uitstoot van conventionele wagens die moest bestreden worden. Maar de huidige generatie wagens stoten nog slechts 3% uit van hun voorgangers. Dan maar op de kar van de klimaatverandering springen, moet Musk hebben gedacht. Koop mijn veel te dure auto en red de planeet, bij uitbreiding de mensheid. En vermits alles tegenwoordige de schuld is van de opwarming van de aarde kon dat er nog wel bij, moet hij gedacht hebben.

In 2016 verkocht Tesla in de VS 47.184 auto’s op een totale markt van 17.557.955 stuks. Van de naar schatting 1,4 miljard auto’s die er op onze planeet rondrijden zijn 0,015%  EV’s en plug-ins. Wat realisme is soms op zijn plaats hier. Wie dacht dat hij een Tesla moest kopen om de planeet te redden heeft het dus mis.

Recentelijk hebben zowel Hong Kong als Denemarken hun subsidies helemaal of gedeeltelijk afgeschaft. Het resultaat was een instorting van de verkoop van Tesla. In de VS gaat Tesla ook zijn subsidie van $7.500 verliezen eenmaal de kaap van 200.000 geleverde voertuigen is bereikt. Californië ziet de bui hangen en heeft 3 miljard klaarliggen voor Tesla. Business insider: “It looks like the state of california is bailing out Tesla” Lobbywerk op het hoogste niveau van Musk.

In de VS kregen de 20% rijkste Amerikanen 90% van al die riante subsidies. In België is dit niet anders. De ondernemer vindt het helemaal niet erg dat de gewone mens zijn subsidies en  fiscale voordelen ophoest. Dat geldt trouwens ook voor de gulle groenestroomcertificaten. Ook daar kwam vrijwel niets bij de gewone mens terecht, maar bij de schrandere ondernemer die de kortzichtige politiek in zijn voordeel omboog. Waar is de de groen-linkse verontwaardiging voor die omgekeerde Robin Hood politiek? Juist.

Musk wil in 2018 – dat is binnen vijf maanden – wekelijks 10.000 auto’s van de band laten rollen. Dat is 5x de totale productie van de huidige model S en X te zamen. Om zijn eigen doelstellingen te halen moet Musk volgend jaar minstens 430.000 model 3 auto’s produceren. Dat is meer dan alle elektrische voertuigen die nu jaarlijks wereldwijd verkocht worden. Indien Tesla de helft van al zijn auto’s zou exporteren buiten de VS, dan nog zou Tesla daar meer auto’s moeten verkopen dan de Model 3 van BMW en de model C van Mercedes gezamenlijk. Dat zou een onwaarschijnlijke krachttoer zijn.

Bij Bloomberg zei, “electric car analyst Said Salim Morsy” daarover het volgende: “It could happen. I’m pretty sure it won’t.”

Wat klanten echter wat bezorgder mag maken is dat Musk geen Beta-prototype heeft. Autofabrikanten gaan vooraleer een auto op de markt te brengen deze wagen zeer uitgebreid aan de tand voelen in alle omstandigheden. Zulke testen duren meestal zes maanden en brengen dan vaak nog wat kinderziektes aan het licht, die dan kunnen verholpen worden, vooraleer in productie te gaan. Een beta prototype overslaan en direct aan de productie beginnen zou gewoon revolutionair zijn. Misschien kan Musk de autowereld met verstomming slaan en dit tot een goed einde brengen. Dat zullen we moeten afwachten.

In een artikel in Forbes met als titel “Battery derangement syndrome” geeft energy en technology analyst Mark P Mills van techpundit zijn ongezouten mening. Dat staaft hij met cijfers die doen duizelen.

De volledige wereldjaarproductie van Lithium batterijen heeft een capaciteit van 100 miljard Wh. De VS alleen heeft 10.000 miljard Wh nodig, per dag. De wereld heeft 50.000 Wh nodig per dag. Willen we die 1,4 miljard voertuigen ook allemaal elektrisch laten rijden hebben we nog eens 100.000 miljard Wh nodig aan elektriciteit.

Als we dus 12 uur per dag elektriciteit uit batterijen moeten halen hebben we dagelijks 125.000 Wh nodig. Dat is dus 1250 maal de huidige wereldjaarproductie. Zelfs indien batterijen nog 10 maal beter zouden worden, is dit nog steeds een onhaalbare droom. Dat gaat niet gebeuren zegt Mills.

Tesla heeft hele mooie wagens, ze rijden geweldig en hebben naar verluid weinig onderhoud nodig.  Hoe de tweedehandsmarkt er gaat uitzien binnen enkele jaren is nog af te wachten, sinds Tesla het Buyback garantie in 2016 verliet. Die ongeveer 500 kg batterijen verliezen elk jaar wat aan kracht en dienen vervangen te worden.

Ook de toenemende concurrentie van de andere autofabrikanten is nog een open vraag. Indien er echt vraag zou zijn naar volledig elektrische voertuigen, zouden de grote spelers al op de kar zijn gesprongen, denkt menig analist. Zo heeft Toyota onlangs aangekondigd om pas tegen 2022 met volledige nieuwe “solid-state batteries” uit te pakken. Ook Hyundai is die weg ingeslagen. Dat zijn wereldspelers. Ook dat valt echter af te wachten of het allemaal lukt. Wellicht is de weg van Volvo realistischer. Volvo gaat tegen 2019 alleen nog auto’s maken die ook minstens over een elektromotor zullen beschikken zij het in combinatie met een verbrandingsmotor.

Het hele businessmodel van de klimaatindustrie is 1500 miljard per jaar zwaar. Een volledige industrie die zonder de gevaarlijke opwarmings-these wellicht niet eens zou bestaan. Het spreekt voor zich dat alle belanghebbenden in die industrie er geen baat bij hebben dat de berekeningen van econoom Bjørn Lomborg breed in de pers komen. Lomborg zegt onomwonden dat elektrische auto’s geen groene maar over het algemeen steenkool aangedreven wagens zijn en geen of amper CO2 besparen.

De vraag is dus, kan Tesla dat allemaal overleven?

Aldus Jan Jacobs (België).

Voor mijn eerdere bijdragen over klimaat en aanverwante zaken zie hierhier, hier, hier en hier.