Vanochtend verblijdt De Volkskrant ons met een verkorte versie van de vrijdag uitgesproken Kohnstammlezing van hoogleraar Louise Fresco, die eerder al vriend en vijand verraste met weldenkende teksten over klimaat en IPCC. De titel van haar lezing “We lijden aan een overschot aan desinformatie” zegt genoeg: dit is zodanig des Climategate.nl, dat ik niet schroom de Volkskrant tekst te copy pasten. Als iemand een link heeft naar een (audio van) de volledige lezing graag in de reacties.
Fresco slaat de spijker op zijn kop met:
Sinds het einde van de vorige eeuw wordt kennis minder beschouwd als objectief, maar als gereedschap in allerlei welles-nietes spelletjes, bijvoorbeeld over klimaat of gezondheid.
Ze windt er geen doekjes om wie en wat ze helemaal niet ziet zitten:
Bij het thema duurzaamheid speelt dit helemaal, door de voortdurende suggestie in de media dat we aan de rand van de afgrond staan. In het debat gaat het steeds vaker om het ergste dat ons kan gebeuren, niet om realistische kansen.
Ons pessimisme is geworteld in grote ambivalentie. Juist wij die met onze overvloed zozeer hebben geprofiteerd van de vooruitgang van wetenschap en technologie, voelen ons schuldig over de schade die de wereld wordt aangedaan. Geen wonder dat het lijkt, vanaf de veilige afstand van de 21e eeuw, dat vroeger alles harmonieuzer was. Dat lokt uit tot het demoniseren van de tegenpartij. De vraag, wie is er voor een betere wereld? wordt getransformeerd in: wie is er voor mijn oplossing (windmolens, elektrische auto’s, biologisch vlees)? En wie het niet met mij eens zijn, zijn moreel slecht.
Ze beaamt de visie van mensen als Bjørn Lomborg en Rational Optimist Mat Ridley:
Het verschil tussen somberheid en hoop heeft ook te maken met het tijdsperspectief. De meeste mensen kijken niet verder terug dan hun jeugd en niet verder dan hun huidige leven. Maar wie een eeuw of twee terug denkt, en – veel moeilijker – vijftig of honderd jaar vooruit denkt, ziet iets heel anders: geweldige vooruitgang, en weinig aanleiding tot somberheid.
En sluit zich aan bij opperscepticus Richard Lindzen die beweert dat de hoog opgeleiden het meest kwetsbaar zijn:
Hoe is het mogelijk dat wetenschap een bron van verwarring is geworden in plaats van een leidraad voor vooruitgang? Terwijl we meer weten dan ooit tevoren, weten we niets meer zeker en zijn we over alles bezorgd. Paradoxaal genoeg zijn het de landen die het meest geprofiteerd hebben van wetenschappelijke kennis die er nu het meest ambivalent tegenover staan. Nog paradoxaler, het zijn juist de hoogst opgeleide klassen die de grootste argwaan lijken te hebben.
Wel komt aan het einde helaas nog even zo’n obligate lippendienst aan de linkse kerk zo van “Maar ik ben heus niet rechts hoor! Ik ben niet gesponsord door de olieindustrie hoor. Ik hoor echt bij de linkse goedmensen”:
Dit vraagt ook om kunst. Dat lijkt in eerste instantie een hachelijke zaak. De kunst laat zich niet zo maar een maatschappelijke rol opleggen. Maar juist de kunst verkent de dubbelzinnigheid van emoties, de tegenstrijdigheid van morele stellingnames. De kunst doorbreekt daarmee de simpele dichtomie tussen pessimisme en optimisme.
Ik ben even zo vrij te vermoeden dat Fresco hier haar afkeuring uitspreekt over het kunstbeleid van Rutte I en dat ze toch communistisch angehaucht is met de oude heilstaatvisie van de verheffende staatskunst. Als ze nu nog één regel had toegevoegd dan was haar lezing helemaal top geweest en was haar rechtse coming out compleet:
Zowel de kunst als de wetenschap gedijt het best, als de overheid níet aan de knoppen zit en er een vrije ruimte is waarin geniale kunstenaars en wetenschappers – gedreven door een innerlijke passie in plaats van een ambtelijke carrière – worden ondersteund door een pluriformiteit aan organisaties waaronder niet-gesubsidieerde stichtingen en verenigingen, onafhankelijke denktanks, rijke particulieren en kapitaalkrachtige bedrijven in plaats van uit de hand te eten van het bijziende Vadertje Staat.
Maar die laatste zin was dus van mij….
Hieronder het volledige Volskrant-artikel:
Lees verder »
